یمن: حوثیها در حال باختن بازیاند، اما هنوز آتشبارند
در حالی که حوثیها این روزها بیشتر به درامبازیهای آخر شب شبیهاند تا یک نیروی نظامی، نیروهای دولتی یمن با یک حرکت حسابشده، پادگان راهبردی «اللبنات» در استان الجوف را از چنگشان بیرون کشیدند. گویا این بار قرار است نمایش «ما میمانیم و میجنگیم» پایان تلخی داشته باشد؛ دستکم برای آنهایی که فکر میکردند با حمایت ایران میتوانند همیشه بر اریکه قدرت تکیه بزنند.
چرا تصرف پادگان اللبنات یک پیروزی بزرگ است؟
پادگان «اللبنات» در شرق شهر «الحزم»، مرکز استان الجوف، نه فقط یک پایگاه نظامی، بلکه قلب تپنده عملیات حوثیها در شمال یمن بود. با از دست رفتن این پایگاه، حوثیها عملاً استراتژی خود در جبهه شمالی را از دست دادهاند. نیروهای دولتی که از حمایت عربستان سعودی و شناسایی بینالمللی برخوردارند، حالا به سمت مرکز استان پیشروی میکنند و به نظر میرسد که ابتکار عمل برای همیشه از دست حوثیها خارج شده است.
رسانه نزدیک به دولت یمن، «یمنی آنلاین»، روز دوشنبه از موفقیتهای چشمگیر نیروهای دولتی در استان البیضاء خبر داد؛ جایی که چند تیپ نظامی با پشتیبانی هوایی متمرکز، توانستند مواضع حوثیها را در هم بکوبند. در این حملات، چند جنگجوی حوثی و حتی فرماندهان ارشد میدانی آنها، همراه با کارشناسان نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به هلاکت رسیدند. البته حوثیها هم مثل همیشه ادعا کردند که این حملات توسط ارتش عربستان انجام شده و آنها را با موشکهای کروز پاسخ دادهاند؛ اما واقعیت میدانی چیز دیگری میگوید.
حمله به آرامکو: انتقامی که بیش از آنکه بترساند، میخنداند
در اقدامی که بیشتر شبیه یک نمایش تبلیغاتی است تا یک عملیات نظامی، حوثیها روز شنبه دهها موشک بالستیک و پهپاد به سمت پالایشگاه آرامکو در استان جیزان شلیک کردند. آنها این حمله را «انتقامی در برابر تجاوزات پهپادی عربستان» نامیدند؛ اما واقعیت این است که این پالایشگاه با ظرفیت تولید ۴۰۰ هزار بشکه در روز، از اواخر ژوئیه که ضربات قبلی به آن اصابت کرد، عملاً از مدار خارج شده است. به عبارت دیگر، حوثیها به یک تأسیسات از کار افتاده شلیک میکنند تا وانمود کنند هنوز قدرتی دارند. این را بگذارید کنار ادعای محاصره دریایی عربستان؛ محاصرهای که بیشتر شبیه یک شوخی تلخ است تا یک تهدید جدی.
بندر المخا: جایی که حوثیها شکست خوردند تا ایران نفس راحتی بکشد؟
شهر بندری المخا، با آن تنگه استراتژیک بابالمندب که در جنوب آن قرار دارد، برای حوثیها حکم طناب نجات را داشت. اگر آنها میتوانستند خط ساحلی این تنگه را تصرف کنند، میتوانستند آزادی دریانوردی را مختل کرده و مانند تنگه هرمز، آن را به اهرمی برای فشار بر آمریکا و اقتصاد جهانی تبدیل کنند. اما نیروهای دولتی با یک دفاع جانانه، این نقشه را نقش بر آب کردند. حالا رسانههای عربی گزارش میدهند که ابتکار عمل به دست نیروهای دولتی افتاده و آنها در حال بازپسگیری مناطق از این گروه تروریستی مورد حمایت ایران هستند.
از روز پنجشنبه که حوثیها تهاجم زمینی خود را آغاز کردند، دستکم ۱۲۹ نفر کشته شدهاند که حدود نیمی از آنها سربازان دولت قانونی یمن هستند. حوثیها حتی موفق شدند مواضعی را در استان تعز تصرف کنند، اما شبکه العربیه گزارش داد که نیروهای دولتی تلاش آنها برای پیشروی در چند محور را متوقف کرده و دهها جنگجوی حوثی را به هلاکت رساندهاند. روزنامه الشرقالاوسط هم از «دستاوردهای منطقهای» نیروهای دولتی خبر داده و نوشته است که حملات هوایی شدت یافته و خطوط مواصلاتی حوثیها قطع شده است.
نگرانی سازمان ملل: آتشبس از هم پاشید، اما امید هنوز هست
هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن، این تشدید تنش را «فوقالعاده نگرانکننده» خوانده و نسبت به تلفات غیرنظامیان، آوارگی و آسیب به زیرساختها هشدار داده است. او از تمامی طرفها خواسته تا از کانالهای موجود، از جمله کمیته هماهنگی نظامی سازمان ملل، برای جلوگیری از تصاعد بحران استفاده کنند. اما واقعیت این است که آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲، از ژوئیه گذشته فروپاشید و از آن زمان تاکنون حملات متعددی صورت گرفته است.
آیا پایان حوثیها نزدیک است؟
حوثیها که بخشهای وسیعی از یمن، از جمله صنعا، پایتخت، و مناطقی در همسایگی استانهای ساحلی عربستان را تحت کنترل دارند، حالا در حال تجربه یک شکست تلخ دیگر هستند. آنها که از اواخر ژوئیه ادعای محاصره دریایی علیه عربستان را دارند، با حملات اخیر خود به نفتکشهای سعودی، بیشتر شبیه یک گروه منزوی و مستأصل به نظر میرسند تا یک نیروی شکستناپذیر. شاید وقت آن رسیده که این گروه که سالها با حمایت ایران، یمن را به گروگان گرفته بود، طعم شکست را بچشد و به این فکر کند که آیا ادامه این راه به نفع خودش است یا نه.
در هر صورت، آنچه در یمن میگذرد، نه فقط یک جنگ داخلی، بلکه بخشی از یک بازی بزرگتر در خاورمیانه است؛ بازیای که در آن ایران و عربستان سعودی نقشهای اصلی را بازی میکنند و یمن فقط یک قربانی است. اما این بار، به نظر میرسد که قربانی دارد راه خودش را پیدا میکند.