در همان هفته‌ای که واشنگتن برای خرید گازوئیل روسیه با مسکو دست داد، ژنرال‌های آمریکایی در مجمع امنیتی ورشو از «شجاعت» مردم اوکراین تعریف می‌کردند و از عقب‌نشینی خود هیچ نشانه‌ای نمی‌دادند. گزارش بی‌بی‌سی از این نشست، تصویری تلخ از ائتلافی ترسیده می‌سازد که ترجیح می‌دهد واقعیت را زیر فرش جارو کند.
مجمع امنیتی ورشو، سومین نشست مهم امنیتی اروپا پس از داووس و مونیخ، امسال در حالی آغاز شد که آژیر هشدار هوایی، آن هم به‌صورت آزمایشی، بر فراز پایتخت لهستان به صدا درآمد. نمادین‌تر از این هم نمی‌شد: اروپا دارد صداى زنگ خطر را تمرین می‌کند، اما در اتاق جلسات همه تظاهر می‌کنند که چیزی اتفاق نیفتاده است.
توافق گازوئیل و سکوتی که همه شنیدند و کسی نپرسید
دو روز پیش از آغاز کنفرانس، دونالد ترامپ از توافق آمریکا برای خرید گازوئیل از روسیه خبر داد و روز بعد، آتش‌بس انرژی میان کی‌یف و مسکو اعلام شد؛ توافقی که بر اساس آن روسیه باید فوراً ۲٫۲۵ میلیون بشکه گازوئیل به آمریکا تحویل دهد و در عوض، تحریم‌ها به‌طور موقت تعلیق شوند. روسیه در همین میان حملات به زیرساخت‌های انرژی کی‌یف را ادامه داد.
به گفته رسانه‌های آمریکایی، واشنگتن تهدید کرده در صورت ادامه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه، دسترسی کی‌یف به اطلاعات شناسایی آمریکا قطع خواهد شد. چند روز بعد همین اتفاق افتاد: آمریکا اوکراین را از پرتاب موشک‌های بالستیک روسیه مطلع نکرد و استفاده از استارلینک را هم محدود ساخت.
اما در سالن‌های آن هتل چهارستاره ورشو، تقریباً هیچکس از هیئت آمریکایی درباره این چرخش ناگهانی نپرسید. برنامه آمریکا برای خارج کردن ۲۵ تا ۴۰ هزار نیرو از اروپا انگار وجود نداشت. گویی همه تصمیم گرفته بودند مهم‌ترین موضوع حاضر را نادیده بگیرند؛ تمرینی در انکار جمعی که هر دیکتاتوری به آن غبطه می‌خورد.
ژنرال‌ها چه گفتند و چه نگفتند
کیت کلاگ، فرستاده پیشین ترامپ در امور اوکراین، تنش میان کی‌یف و واشنگتن را صرفاً بخشی از «جنگ لفظی» دانست که به‌نوعی حل‌وفصل خواهد شد، و سپس افزود:
«اگر جای اوکراینی‌ها بودم، تکتک پالایشگاه‌های نفت روسیه را به آتش می‌کشیدم.»
حرف قشنگی است، اما همان ژنرال و همان دولت، همان اوکراینی‌ها را از هشدارهای اطلاعاتی محروم کرده‌اند که این حرف را عملی کند. به گزارش بی‌بی‌سی، در ۱۲ اکتبر امسال، برای نخستین بار هشدار پرتاب موشک بالستیک به اوکراین داده نشد؛ آن هم وقتی کی‌یف هیچ حمله‌ای به پالایشگاه‌ها انجام نداده بود.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، در همین نشست گفت:
«در کمتر از دو سال، از مرحله‌ای که به ما می‌گفتند هیچ برگ برنده‌ای در اختیار ندارید، به جایی رسیده‌ایم که می‌گویند برگ‌های برنده‌تان را بازی نکنید. این خود به‌تنهایی به رسمیت شناختن اوکراین است.»
او امضای توافق با روسیه را اشتباهی راهبردی و تاریخی توصیف کرد که اوکراینی‌ها بهای سنگین آن را می‌پردازند. سیبیها مدعی شد کی‌یف همچنان اطلاعات لازم را از شرکا دریافت می‌کند؛ چند دقیقه بعد زلنسکی دقیقاً عکس آن را اعلام کرد: هیچ هشدار قبلی‌ای در کار نبوده است.
موضع تردیدنی‌تر، سخنرانی ژنرال الکسوس گرینکویچ، فرمانده عالی نیروهای متحد ناتو در اروپا، بود که «نظریه پیروزی» خود را رونمایی کرد: متوقف کردن حمله اولیه، توقف پیشروی، و درهم شکستن سامانه جنگی دشمن. او نام روسیه را به زبان نیاورد و تأکید کرد خویشتنداری ناتو را نباید با ضعف اشتباه گرفت.
«اگر کسی آن‌قدر بی‌خرد باشد که به ما حمله کند، خواهیم جنگید. حمله را متوقف خواهیم کرد و اجازه نخواهیم داد به هیچ‌یک از اهدافش دست یابد.»
او درباره زمستان پیش‌رو گفت حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی «این زمستان را بسیار دشوار خواهد کرد» و تلاشی برای «شکستن اراده مردم اوکراین» است، اما افزود: «آنها از این زمستان عبور خواهند کرد و با عزم و روحیه‌ای حتی قوی‌تر بیرون خواهند آمد.»
به گزارش بی‌بی‌سی، اوکراینی‌های حاضر در مجمع این سخنان را یادآور جمله معروف دمیتری مدودف خطاب به بازنشستگان در ۲۰۱۶ می‌دانستند: «دوام بیاورید، برایتان آرزوی موفقیت دارم.» ستایش از دور، ارزان‌ترین شکل همبستگی است.
«ما شما را تنها گذاشتیم»
صادقانه‌ترین جمله این نشست از بن هاجز، فرمانده پیشین ارتش آمریکا در اروپا، برآمد؛ ژنرالی که معمولاً پرانرژی است اما این بار با چهره‌ای گرفته به بی‌بی‌سی گفت:
«ما، آمریکایی‌ها، شما اوکراینی‌ها را رها کردیم.»
و با لبخندی تلخ افزود: «اما اروپا را دارید. آنها می‌توانند و باید به شما کمک کنند.»
دیوید پترائوس، ژنرال چهارستاره و رئیس پیشین سیا، هم گفت: «من نه خوش‌بینم و نه بدبین؛ واقع‌گرا هستم.» به گفته او شرایط پیش‌رو برای اوکراینی‌ها بسیار دشوار خواهد بود، هرچند در نهایت معتقد است اوکراین بر روسیه غلبه خواهد کرد.
شعار امسال مجمع، همان شعار قدیمی قرن نوزدهمی لهستانی‌ها برای دکابریست‌های روس بود: «برای آزادی ما و شما.» اما شعار وقتی معنا دارد که پشتش تعهدی باشد. ترامپ ناتو را با «ببر کاغذی» مقایسه کرده و واشنگتن دارد با کرملین سر یک میز می‌نشیند، موضوعی که پیش‌تر در