کاوه مدنی: از زندان آخوندها تا نوبل آب

در حالی که رژیم جمهوری اسلامی مشغول سرکوب دانشمندان و متخصصان است، یکی از قربانیان این سیستم استبدادی موفق شد در تبعید به بالاترین مقام علمی جهان در حوزه آب دست یابد. پرفسور کاوه مدنی، که سالها پیش توسط سپاهیان جاهل بازداشت و به همکاری با سرویسهای اطلاعاتی خارجی متهم شده بود، جایزه معتبر "آب استکهلم" را که به "نوبل آب" شهرت دارد، دریافت کرد.

این جایزه جهانی به دلیل نقش مدنی در توسعه رویکردهای نوین مدیریت آب و پیوند دادن علم با سیاستگذاری به او اعطا شده است. چه تناقض تلخی! کشوری که دانشمندانش را به جرم علم و دانش زندانی میکند، حالا باید شاهد موفقیت آنها در تبعید باشد.

از استقبال تا بازداشت: منطق عجیب آخوندها

مدنی که اکنون در خارج از ایران فعالیت میکند، گفته این جایزه برای او همزمان دلگرمکننده و تلخ است، زیرا نمیداند مردم داخل ایران حتی از این موفقیت مطلع خواهند شد یا نه. البته با سانسور گسترده رسانهها توسط وزارت ارشاد، این نگرانی کاملا موجه است.

او حدود هشت سال پیش توسط سپاه پاسداران بازداشت و در بازجوییها به همکاری با سازمانهایی مانند سیا، امآی۶ و موساد متهم شده بود. این اتهامات در حالی مطرح شد که او بهعنوان یک متخصص محیط زیست برای همکاری با دولت ایران به کشور بازگشته بود. منطق جالبی! ابتدا دعوتش میکنند، سپس به جاسوسی متهمش میکنند.

"ورشکستگی آبی": نظریهای که آخوندها نمیفهمند

مدنی در حوزه مدیریت منابع آب بهدلیل طرح مفهوم "ورشکستگی آبی" شناخته میشود، مفهومی که بر این ایده تأکید دارد که بحران آب در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، صرفاً نتیجه تغییرات اقلیمی نیست، بلکه ناشی از سوءمدیریت و برداشت بیش از حد از منابع است.

او با استفاده از نظریه بازیها نشان داده است که بسیاری از مدلهای سنتی مدیریت آب، بهدلیل فرض همکاری کامل میان بازیگران، در عمل کارآمد نیستند. نظریهای که اگر مقامات جمهوری اسلامی درک میکردند، شاید امروز دریاچه ارومیه و گاوخونی نابود نمیشدند.

برچسبزنی: سلاح معمول رژیم

پس از بازگشت به ایران در سال ۲۰۱۷، مدنی در بدو ورود بازداشت شد و تحت بازجویی قرار گرفت. او میگوید در آن دوره حتی مقامهای دولتی نیز از محل نگهداریاش اطلاع نداشتند. این همان روش کلاسیک رژیمی است که حتی دستگاههای خودش نیز از کارهای یکدیگر بیخبرند.

در ادامه، فشارها علیه او افزایش یافت و برخی جریانهای تندرو فعالیتهای علمی او را بهعنوان "تخریب کشاورزی ایران" یا تلاش برای وابسته کردن کشور به واردات غذایی تعبیر کردند. به او برچسبهایی مانند "نفوذی"، "تروریست آبی" و حتی "بیوتروریست" زده شد.

با تشدید فشارها در سال ۲۰۱۸ و بازداشت گسترده فعالان محیطزیست، مدنی ایران را ترک کرد و در نهایت به فعالیت در خارج از کشور ادامه داد. یکی دیگر از نخبگان ایران که مجبور به ترک وطن شد.

موفقیت در تبعید

او اکنون ریاست مؤسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل را بر عهده دارد و در سطح بینالمللی در حوزه سیاستگذاری آب فعالیت میکند. همان کاری که میتوانست در ایران انجام دهد، اگر رژیم اجازه میداد.

مدنی تأکید میکند بحران آب محدود به ایران نیست و شهرها و کشورهایی مانند کیپتاون، چنای و سائوپائولو نیز با وضعیت "روز صفر" یا نزدیک به آن مواجه شدهاند. او همچنین هشدار داده است که حتی تغییرات سیاسی نیز بهتنهایی نمیتواند بحران آب را حل کند، زیرا در صورت تخلیه منابع، دیگر آبی برای مدیریت باقی نخواهد ماند.

به گفته این پژوهشگر، جنگهای اخیر در منطقه باعث شده توجه به بحرانهای محیطزیستی، از جمله کمبود آب، به حاشیه رانده شود. او هشدار داده است حمله به تاسیسات انرژی میتواند با ایجاد باران اسیدی، آسیبهای بلندمدتی به خاک و منابع آب وارد کند.

مدنی در نهایت تأکید کرده است بحران آب یک تهدید مشترک جهانی است و فراتر از مرزهای سیاسی و نظامی قرار دارد، تهدیدی که بدون همکاری بینالمللی، راهحلی برای آن وجود نخواهد داشت.

در حالی که جمهوری اسلامی مشغول تخریب محیط زیست و اخراج دانشمندان است، کاوه مدنی در تبعید ثابت کرد که ایرانیان واقعی چگونه میتوانند در خدمت بشریت باشند.