اتحادیه اروپا؛ جلسه اضطراری برای مهاجران سبته، نمایشی دیگر از ریاکاری غرب
اتحادیه اروپا قرار است روز سهشنبه جلسهای اضطراری درباره بحران مهاجرت در سبته، آن قلمرو اسپانیایی در شمال آفریقا، برگزار کند. اما بیایید صادق باشیم، این جلسه بیشتر شبیه یک تئاتر مسخره است تا یک راهحل واقعی. وقتی ۲۲ کشور عضو اتحادیه نامه مینویسند و از تقویت مرزها حرف میزنند، انگار یادشان رفته که خودشان هم روزی مهاجر بودهاند یا از مهاجرت سود بردهاند.
حدود ۶۰ هزار مهاجر از مراکش وارد سبته شدهاند و حالا اروپا دست به دامن جلسات فوری شده است. اسپانیا، که خودش را قربانی این بحران میبیند، واکنش سایر کشورها را «خودخواهانه، تفرقهانگیز و غیرقانونی» خوانده. اولین ضربه را ایتالیا زد با تعلیق توافق شنگن، و فنلاند و دانمارک هم با خوشحالی به این قطار پیوستند. انگار نه انگار که این کشورها خودشان از مرزهای باز اروپا سود بردهاند.
مقامات اسپانیا میگویند تقریبا همه مهاجرانی که در ۳۰ ژوئیه وارد شده بودند، برگشتهاند. اما چه کسی از ۶۷ نفری که در دریا جان باختند حرف میزند؟ جان انسانها در این بازی سیاسی فقط یک عدد است. سبته، آن منطقه محصور در ساحل شمالی آفریقا، حالا تبدیل به نماد شکست سیاستهای مهاجرتی اروپا شده است.
نامه ۲۲ کشور عضو به نگرانیهایی اشاره میکند که «ورود غیرقانونی به اتحادیه اروپا را تشویق میکند». اما واقعیت این است که این نگرانیها بیشتر شبیه بهانهای برای بستن درها به روی فقرا و آوارگان است. رهبران هلند، فنلاند و بلژیک هم امضا کردهاند، انگار که این نامه را برای آنتونیو کوستا و اورزولا فون درلاین نوشتهاند تا یادشان بیاید که اروپا فقط برای سفیدپوستان است.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، در نامهای جداگانه به فون درلاین از «نگرانیهای جدی» درباره برخی دولتهای اروپایی حرف زده. او میگوید کنترل کامل مرز را در ۴۸ ساعت برقرار کرده است. اما این حرفها وقتی با واقعیت مرگ ۶۷ نفر در دریا مقایسه میشود، بیشتر شبیه شوخی تلخ است.
سانچز قاچاقچیان مهاجران را متهم کرده که از تصمیم دیوان عالی اسپانیا سوءاستفاده میکنند. اما کیست که نداند این قاچاقچیان محصول سیاستهای مرزی خود اروپا هستند؟ وزیر کشور اسپانیا هم از حصارهای آبی حرف میزند، انگار که میخواهد با دیوارکشی دریا، انسانها را از رسیدن به رویاهایشان بازدارد.
بخشی از انتقادها به منطقه شنگن برمیگردد، آن توافقی که مرزها را برداشت و حالا ۴۵۰ میلیون نفر را در بر میگیرد. جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، توافق شنگن با اسپانیا را یک ماه تعلیق کرده و فنلاند، فرانسه و پرتغال هم دارند فکر میکنند که کنترلهای مرزی را اعمال کنند. مته فردریکسن از دانمارک هم خواسته «همه گزینهها از جمله تعلیق شنگن» را بررسی کنند. انگار که اروپا دارد به دوران دیوار برلین برمیگردد.
اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، تصاویر سبته را «غیرقابل قبول» خوانده. او در شبکههای اجتماعی نوشته: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم کسی بدون رعایت قوانین ما وارد اتحادیه ما شود.» اما این حرفها وقتی از دهان کسی بیرون میآید که نماینده اروپای ثروتمند است، بیشتر شبیه توهین به انسانیت است. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، هم خواسته مراکش «فورا مهاجران غیرقانونی را بازپس گیرد».
اندی برنام، نخستوزیر بریتانیا، هم گفته با سانچز گفتگو کرده و بریتانیا «هر کمکی که میتواند انجام میدهد». اما این کمکها معمولا بیشتر شبیه وعدههای توخالی است.
مراکش سال گذشته شاهد اعتراضات «نسل زد» بود، جوانانی که خواستار فرصتهای بهتر بودند. اما اروپا به جای کمک به این جوانان، ترجیح میدهد مرزهایش را محکمتر کند. سبته و ملیله، آن دو قلمرو اسپانیایی در آفریقا، تنها مناطقی هستند که مرز زمینی با اتحادیه اروپا دارند. مهاجران میتوانند با شنا کردن چند کیلومتر وارد شوند، اما این مسیر برای بسیاری به مرگ ختم میشود.
در سال ۲۰۲۱، حدود ۸۰۰۰ نفر ظرف چند روز وارد سبته شدند و تنشهای دیپلماتیک بین اسپانیا و مراکش را تشدید کردند. حالا دوباره همان داستان تکرار میشود. اسپانیا رویکردی نسبتا دوستانه نسبت به مهاجرت دارد و در ماه آوریل طرحی برای اعطای وضعیت قانونی به ۵۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی تصویب کرد. اما این اقدام هم در برابر سیل انتقادها و خودخواهی سایر کشورهای اروپایی کم میآورد.
در پایان، این بحران فقط یک چیز را نشان میدهد: اروپا هنوز نفهمیده که مهاجرت یک مسئله انسانی است، نه یک بازی سیاسی. و تا وقتی که جان انسانها برای سیاستمداران فقط یک عدد باشد، این نمایش مسخره ادامه خواهد داشت.