حمام خون در سواحل سبته: اروپا دژ میسازد و مهاجران غرق میشوند
نویسنده: نیلوفر آذری
خبری که این روزها از شمال آفریقا میرسد، بیش از آنکه یک بحران انسانی باشد، یک تئاتر مسخره است. تئاتری که در آن اروپا نقش دژبان را بازی میکند و مهاجران، قربانیان بیصدای یک بازی سیاسی. در حالی که هزاران مهاجر از مراکش به سمت سبته، این جیب کوچک اسپانیا در آفریقا، شنا کردند، مادرید تصمیم گرفت ارتش خود را به منطقه اعزام کند. اما این تصمیم، بیش از آنکه راهحل باشد، نشانهای از درماندگی است.
روز پنجشنبه ۸ مرداد، صحنههایی که در سواحل سبته رقم خورد، یادآور روزهای تلخ تاریخ است. دستکم ۱۵ نفر غرق شدند، در حالی که بقیه با تیوبهای لاستیکی و کفشهای غواصی، جشن رسیدن به اروپا را میگرفتند. اینجا مرز بین زندگی و مرگ است، جایی که اروپا با دیوارهای بتنی و قوانین سخت، خود را از بقیه جهان جدا کرده است.
حکم دیوان عالی اسپانیا که مهاجران متوقف شده در دریا را نمیتوان بلافاصله به مراکش بازگرداند، مثل یک شوخی تلخ است. وزارت کشور اسپانیا شبکههای قاچاق انسان را متهم به سوءاستفاده از این حکم کرده است. اما واقعیت این است که این حکم، تنها یک راه فرار برای سیاستمداران است تا انگشت اتهام را به سمت دیگران نشانه بگیرند.
ایتالیا هم که همیشه در بحرانها پیشتاز است، با صدای جورجا ملونی، نخستوزیر، اعلام کرد که تصاویر سبته «حیرتآور» است. او حتی تهدید کرد که توافقنامه شنگن را لغو کند. اما این تهدیدها بیشتر شبیه به یک نمایش سیاسی است تا یک اقدام واقعی. خوزه لوئیس آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، هم به درستی این حرفها را «عوامفریبی حزبی» خواند.
در این میان، پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، قول داده که اوضاع را به حالت عادی بازگرداند. اما سوال اینجاست: آیا اروپا میتواند با زور و دیوار، جلوی موج انسانی را بگیرد؟ یا این فقط یک مسکن موقت است برای زخمی که ریشه در نابرابری جهانی دارد؟
مراکز پذیرش مملو از مهاجران است و مقامات محلی، مادرید را به کندی متهم میکنند. اما این فقط یک بحران مرزی نیست. این بحران وجدان بشریت است. وقتی در فنیدق، مراکش، نیروهای امنیتی از خودروهای آبپاش برای جلوگیری از عبور مهاجران استفاده میکنند، و در ملیله، درگیریها در نقطه مرزی بنی انصار ادامه دارد، باید پرسید: این همه تلاش برای چیست؟ برای حفظ یک دژ اروپایی که در نهایت، فرو خواهد ریخت؟
تخمین زده میشود که تنها در روز پنجشنبه، بین ۲ تا ۳ هزار نفر وارد سبته شدهاند. اما این اعداد، فقط آمار نیستند. هر عدد یک داستان است، یک زندگی، یک امید که در آبهای سرد تنگه جبلالطارق غرق شده است. اروپا باید تصمیم بگیرد: آیا میخواهد دژبان باشد یا پناهدهنده؟