در قلب منهتن، جایی که بوی پول و قدرت با عطر خیانت درآمیخته، دونالد ترامپ و دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، شامی را برگزار کردند که می‌توان آن را «ضیافت لاشخورها» نامید. آن‌ها در هتل مجلل لاته پالاس، تنها ۱۵ کیلومتر دورتر از زندان بروکلین که نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور پیشین و رئیس سابق رودریگز، در آن به انتظار محاکمه نشسته، گرد هم آمدند تا عشق خود به نفت و قدرت را جشن بگیرند. این دیدار، که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل انجام شد، نه فقط یک ملاقات دیپلماتیک، بلکه نمایشی از سیاستی است که در آن اخلاق قربانی منافع می‌شود و دموکراسی، قربانی قراردادهای نفتی.
داستان از کجا شروع شد؟ از سرنگونی مادورو تا آغوش باز ترامپ
در ژانویه ۲۰۲۶، ترامپ با یک عملیات نظامی جسورانه، مادورو را از کاراکاس ربود و به آمریکا آورد. دلسی رودریگز، معاون او، با چراغ سبز واشنگتن، صندلی ریاست‌جمهوری را تصاحب کرد. از آن روز، رابطه ترامپ و رودریگز به یک عاشقانه سیاسی تبدیل شده که در آن، آمریکا کنترل بیش از یک‌پنجم ذخایر نفتی ونزوئلا را به دست گرفته و رودریگز نیز در ازای بقای خود، هر آنچه خواسته شده را تقدیم کرده است. این رابطه آن‌قدر نزدیک شده که ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل، مادورو را «دیکتاتور» و «جنایتکار» خواند و با افتخار گفت: «غنیمت به برنده می‌رسد.»
چرا این دیدار در نزدیکی زندان مادورو برگزار شد؟
شاید انتخاب هتل لاته پالاس در فاصله ۱۵ کیلومتری زندان بروکلین، یک پیام پنهان باشد: «ببین مادورو، تو در زندان، اما معاون سابقت با رئیس‌جمهور آمریکا شام می‌خورد.» این فاصله کوتاه، نمادین است از سقوط یک دیکتاتور و ظهور دیگری که با لبخند و کت و شلوار، همان نقش را بازی می‌کند. بنجامین گدان، مدیر برنامه آمریکای لاتین در مرکز استیمسون، به بی‌بی‌سی گفت: «به نظر می‌رسد ترامپ نسبت به گذار دموکراتیک در ونزوئلا بی‌علاقه است و از رابطه خود با حکومت اقتدارگرای کنونی رضایت دارد.»
از دشمنی تا دوستی: تحولی که بوی نفت می‌دهد
فقط چند سال پیش، ترامپ در همان مجمع عمومی سازمان ملل، ونزوئلا را قربانی «غارت کمونیستی» می‌خواند و رودریگز، آمریکا را به «تروریسم دولتی» متهم می‌کرد. حالا، آن‌ها در کنار هم لبخند می‌زنند و از «همکاری در حوزه‌های راهبردی مانند انرژی، معدن و امنیت» سخن می‌گویند. این چرخش ۱۸۰ درجه‌ای، طنز تلخ تاریخ است: دشمنان دیروز، شریکان امروز، و خائنان، قهرمانان فردا. رودریگز که هیچ پشتوانه مردمی ندارد، تمام مشروعیت خود را از واشنگتن می‌گیرد و ترامپ نیز این رابطه را به عنوان تنها موفقیت سیاست خارجی خود به رخ می‌کشد.
قراردادهای نفتی و استرداد خائن‌ها: معامله با شیطان
در اوت ۲۰۲۶، ترامپ از «بزرگترین توافق نفتی تاریخ» رونمایی کرد: آمریکا کنترل ۶۵ میلیارد بشکه نفت ونزوئلا را به دست می‌گیرد. در مقابل، رودریگز نیز الکس ساب، وزیر پیشین صنایع، را به آمریکا تحویل داد تا در دادگاه به پولشویی اعتراف کند. این معامله‌ها، که در هر دو کشور با انتقاد مواجه شده، نشان می‌دهد که سیاست خارجی آمریکا به یک حراجی تبدیل شده که در آن، دموکراسی و حقوق بشر، کمترین قیمت را دارند. ایمدات اونر، تحلیلگر دانشگاه بین‌المللی فلوریدا، می‌گوید: «دولت ترامپ در حال تضمین ثبات حکومت ونزوئلا است، چون کاخ سفید نمی‌خواهد در آن کشور هیچ ریسکی بپذیرد.»
آیا این پایان دموکراسی در آمریکای لاتین است؟
دیدار ترامپ و رودریگز، نه فقط یک ملاقات، بلکه یک پیام به تمام آمریکای لاتین است: آمریکا دیگر به دموکراسی اهمیت نمی‌دهد، فقط به نفت اهمیت می‌دهد. خوزه آنتونیو کاست، رئیس‌جمهور شیلی، در حال از سرگیری روابط با ونزوئلا است و پاراگوئه نیز همین کار را کرده است. این نشانه‌ها حاکی از آن است که واشنگتن در حال بازنگری در سیاست خود است و ممکن است به زودی، دیکتاتورهای تازه را به عنوان رهبران مشروع بپذیرد. چارلز شاپیرو، دیپلمات سابق آمریکا، با کنایه به ترامپ اشاره کرد که او درست مثل هوگو چاوز، دسترسی رسانه‌ها را محدود می‌کند.
مادورو در زندان، رودریگز در قدرت: طنز تلخ تاریخ
مادورو که در زندان بروکلین منتظر محاکمه است، احتمالاً با دیدن این صحنه‌ها به یاد می‌آورد که روزی خودش در همین جایگاه بود. او و همسرش، سیلیا فلورس، استدلال کرده‌اند که به عنوان رئیس‌جمهور و بانوی اول، از مصونیت برخوردارند، اما قاضی به این حرف‌ها گوش نمی‌دهد. اگر مادورو محکوم شود، ممکن است به حبس ابد بیفتد. در همین حال، رودریگز با جت خصوصی آمریکایی به نیویورک سفر می‌کند و با دبیرکل سازمان ملل دیدار می‌کند. بنجامین گدان می‌گوید: «باید برای مادورو گیج‌کننده باشد که می‌بیند با معاون پیشینش مانند یک مقام بلندپایه مهمان رفتار می‌شود، در حالی که خود او در بروکلین بازداشت است.»
پرسش بی‌پاسخ: آیا این رابطه دوام خواهد آورد؟
با توجه به اینکه تا پایان دولت ترامپ فقط دو سال باقی مانده، به نظر می‌رسد این رابطه حداقل تا آن زمان ادامه خواهد یافت. اما سوال این است که آیا ترامپ می‌تواند رودریگز را در داخل کشور و در عرصه بین‌المللی مشروع جلوه دهد؟ ترامپ ادعا کرده که «صدها زندانی سیاسی آزاد شده‌اند» و «بزرگترین شرکت‌های نفتی جهان در حال ورود» به ونزوئلا هستند. اما گزارش سازمان ملل هشدار داده که ساختارهای جنایت علیه بشریت هنوز برچیده نشده‌اند. این نمایش، بیش از آنکه یک موفقیت دیپلماتیک باشد، یک تراژدی انسانی است که در آن، منافع بر حقوق بشر پیروز شده است.
سوالات متداول درباره دیدار ترامپ و رودریگز
چرا ترامپ از رودریگز حمایت می‌کند؟
ترامپ از رودریگز حمایت می‌کند چون او را ابزاری برای کنترل ذخایر نفتی ونزوئلا می‌بیند. این حمایت، به ترامپ اجازه می‌دهد تا بزرگترین توافق نفتی تاریخ را امضا کند و آن را به عنوان موفقیت سیاست خارجی خود معرفی کند.
آیا رودریگز در ونزوئلا محبوبیت دارد؟
خیر، رودریگز هیچ پشتوانه مردمی ندارد و تمام مشروعیت او از واشنگتن سرچشمه می‌گیرد. او با حمایت آمریکا در قدرت باقی مانده و برای بقای خود، هر آنچه خواسته شده را انجام می‌دهد.
سرنوشت مادورو چه خواهد شد؟
مادورو در زندان بروکلین منتظر محاکمه است و اگر در اتهام قاچاق مواد مخدر مجرم شناخته شود، ممکن است به حبس ابد محکوم شود. او و همسرش استدلال کرده‌اند که از مصونیت دیپلماتیک برخوردارند، اما قاضی هنوز تصمیم نگرفته است.
این دیدار چه تأثیری بر دموکراسی در آمریکای لاتین دارد؟
این دیدار نشان می‌دهد که آمریکا دیگر به دموکراسی اهمیت نمی‌دهد و به دنبال منافع اقتصادی خود است. این موضوع می‌تواند به معنای تغییر بنیادین در سیاست خارجی آمریکا در قبال آمریکای لاتین باشد و به دیکتاتورهای تازه مشروعیت ببخشد.