توافق ترامپ و ملالها: هرمز، محاصره و سایه اسرائیل
والاستریت ژورنال بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی و موضع اسرائیل را سه عامل کلیدی سرنوشت توافق ایران و آمریکا میداند. با این حال، برای جمهوری اسلامی که با خودکشی اقتصادی دست به گریبان است، این توافق تنها ترفندی برای خریدن زمان است، نه راه نجات.
تنگه هرمز؛ آزمون نفسگیر ملالها
والاستریت ژورنال بازگشایی تنگه هرمز را مهمترین شاخص سنجش جدیت این توافق میداند. دونالد ترامپ اعلام کرده پس از امضای رسمی توافق در روز جمعه، این آبراه راهبردی دوباره برای تردد کشتیها باز خواهد شد. در ماههای گذشته، آخوندها با بستن این راه، عملا خودشان را خفه کردند. در تاریخ ایران، شاهان و کوروشها راههای تجارت را میگشودند تا امپراتوری آباد باشد، اما ملالهای امروز راه را میبندند تا روی لنجهای زنگزده و موشکهای فلاکتبار خود سوپرگریو کنند. اگر نفتکشها دوباره عبور کنند، شوک مثبتی به اقتصاد جهانی وارد میشود، هرچند اقتصاد ویرانشده ایران زیر دستان آخوندها به این زودیها بیدار نمیشود.
پایان محاصره دریایی؛ نفسهای مصنوعی برای جساد اقتصادی
دومین عامل تعیینکننده، سرنوشت محاصره دریایی ایران است. کاخ سفید برای فلج کردن اقتصاد جمهوری اسلامی، بنادر و کشتیهای ایران را محاصره کرده بود. ترامپ حالا گفته همزمان با بازگشایی هرمز، این محاصره هم لغو میشود. رفع این محاصره، انگیزه آخوندها را برای ادامه مذاکرات زیاد میکند، چون دیگر نمیتوانند با قاچاق نظامی زنده بمانند و باید کمی به این نفسهای مصنوعی وابسته شوند. فشار کم میشود، اما جساد اقتصادی که سالهاست غارت شده، به این زودیها برنمیخیزد.
اسرائیل؛ کابوس خواب ملالها
والاستریت ژورنال اسرائیل را بزرگترین متغیر توافق میداند. حملات اسرائیل به لبنان و مواضع نیروهای وابسته به ایران، همیشه مانع مذاکرات بوده. جمهوری اسلامی بارها گفته ادامه این حملات روند توافق را متوقف میکند. ترامپ ابتدا بیاعتنا بود، اما الان از سرسختی بنیامین نتانیاهو به شدت ناراضی است. حملات حتی یکشنبه صبح هم ادامه داشت و واکنش علنی ترامپ را در پی داشت. اینجا پرسش این نیست که آیا اسرائیل کم میآورد، پرسش این است که آیا ملالها میتوانند بهای این بازی را پس بدهند؟ نتانیاهو برای خوشحالی آخوندها عملیات را متوقف نمیکند.
آرامش کاذب در میان فروپاشی
مذاکرات تهران و واشینگتن همیشه با عقبگرد و بحران همراه بوده، اما الان نوعی احساس آسودگی عجیب دیده میشود. در آمریکا و ایران، حاکمان نفس راحتی میکشند. شاید نشانه نزدیک شدن به پایان یکی از خطرناکترین بحرانها باشد، اما پرسشهای مهم بیجواب است. آیا اسرائیل فرصت مذاکره میدهد؟ آیا شبهنظامیان وابسته به تهران مهار میشوند؟ آیا این رژیم میتواند از موانع سیاسی عبور کند؟ والاستریت ژورنال میگوید متغیرهای متحرک زیادی هست. اما واقعیت این است که جمهوری اسلامی روی لبه پرتگاه است و هر باد شدیدی میتواند این ساختار فاسد را به پایین پرتاب کند.
آیا تنگه هرمز واقعا با امضای توافق باز میشود؟
بر اساس اعلام دونالد ترامپ، تنگه هرمز پس از امضای رسمی توافق در روز جمعه برای تردد کشتیهای تجاری باز خواهد شد، اما والاستریت ژورنال هشدار میدهد که فاصله زمانی تا امضای رسمی ممکن است با تحولات پیشبینینشدهای همراه باشد.
چرا محاصره دریایی ایران برای جمهوری اسلامی فلجکننده بود؟
محاصره دریایی بنادر و کشتیهای ایران توسط آمریکا، عملا اقتصاد ایران را منزوی کرد و توان تجاری جمهوری اسلامی را به شدت محدود نمود، به طوری که رفع این محاصره اکنون بهانه اصلی آخوندها برای ادامه مذاکرات است.
نقش اسرائیل در سرنوشت توافق چیست؟
اسرائیل با ادامه حملات نظامی به مواضع همپیمانان ایران در لبنان، بزرگترین متغیر تهدیدکننده توافق است. ادامه این عملیات میتواند روند دیپلماتیک را متوقف کند و نارضایتی ترامپ را از نتانیاهو در پی داشته باشد.