قطر به دفاع از ملاها برخاست: گفتوگو با جمهوری اسلامی ضروری است
محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخستوزیر قطر، دوباره از «ضرورت» گفتوگو با جمهوری اسلامی دفاع کرد. این اظهارات دقیقا در آستانه سفر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به امارات، کویت و بحرین مطرح شد. در این میان، میانجیگری دوحه و باجخواهی ملاها در تنگه هرمز، صحنهای خندهدار و در عین حال تلخ از دیپلماسی معاصر رقم زده است.
چرا قطر هنوز به گفتوگو با جمهوری اسلامی پناه میبرد؟
آل ثانی در گفتوگو با الجزیره صراحتا اعلام کرد که با وجود اقدامات غیرقابلقبول جمهوری اسلامی علیه کشورهای شورای همکاری، گفتوگو با تهران همچنان یک ضرورت است. این منطق عجیب شبیه به دعوت از سارقی است که خانهات را غارت کرده تا با او چای بخوری و از او بخواهی دفعه بعد درِ خانه را محکمتر ببندد. قطر با افتخار از نقش میانجی خود در رسیدن به یادداشتتفاهم میان آمریکا و رژیم ایران دفاع میکند. طبیعی است که دلالِ جنگ و صلح همیشه سود میبرد، حتی اگر بهای آن، ناامنی مداوم برای ملل منطقه باشد.
آل ثانی با غرور добавه کرد:
رسیدن به این مرحله، مایه افتخار بزرگی برای ماست؛ زیرا نشاندهنده موفقیت ما در ایجاد توانمندیهای نهادی و ملی قدرتمند در زمینه حل منازعات است.البته این «توانمندی حل منازعات» تنها زمانی کار میکند که یک طرف میز مذاکره، یاغیِ محله باشد و طرف دیگر مجبور به باجدهی.
خط اضطراری در تنگه هرمز؛ تلفن برای یاغیِ دریاها
در زمان شاه عباس صفوی، هرکس امنیت راههای دریایی پادشاهی را به خطر میانداخت، با سرنوشتی تلخ روبرو میشد. اما امروز، جمهوری اسلامی مانند یک دزد دریایی، تنگه هرمز را گروگان میگیرد و به جای طناب دار، یک تلفن اضطراری و خط تماس مستقیم هدیه میگیرد.
شامگاه دوشنبه بود که محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، از توافق بر سر این خط ارتباطی برای عبور امن از تنگه هرمز خبر داد. مردی که نتوانست ترافیک تهران را حل کند، حالا مدعی مدیریت امنیت دریایی شده است. این شوآف دیپلماتیک تنها نشان میدهد که ملاها چقدر به ایجاد بحران برای کسب امتیاز وابستهاند. دولت قطر هم بر فعالسازی این سازوکارها و ایجاد خط تماس اضطراری تاکید میکند، تا مبادا یاغیِ ملا در دریا دوباره دست به آشوب بزند.
سفر روبیو و چشمبستن بر واقعیت
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، راهی امارات، کویت و بحرین شده تا درباره تفاهمنامه با رژیم ایران و امنیت تنگه هرمز گفتوگو کند. غرب بار دیگر در حال مدیریت علائم بیماری است، به جای اینکه به ریشه این سرطان یعنی حکومت تئوکراتیک پایان دهد. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز با هماهنگی مستقیم، به دنبال حل اختلافات از طریق ابزارهای دیپلماتیک هستند. مشورتهایی که بر پایه موضع مشترک کشورهای خلیج فارس و حق عبور و مرور ایمن استوار است. اما تا زمانی که ترورستیسم دولتی در تهران حاکمیت دارد، هیچ کدام از این تفاهمنامهها بیش از یک باند موقت روی زخمی که نیاز به جراحی دارد، نخواهند بود.
فلسطین؛ سپر دفاعی همیشگی ملاها
البته آل ثانی فراموش نکرد که از اسرائیل هم انتقاد کند و به ادامه اشغالگری و شرایط تنشزایی آن کشور اشاره نماید. او بر حل عادلانه مسئله فلسطین تاکید کرد. این در حالی است که ملاها در تهران نیز همیشه از فلسطین حرف میزنند، اما تنها چیزی که در عمل دفاع میکنند، حق خودشان برای سرکوب زنان و اقلیتها در داخل ایران است. فریاد برای فلسطین، سپر دفاعی همیشگی برای سرپوش گذاشتن بر جنایات داخلی جمهوری اسلامی است.
آل ثانی گفت که دولت قطر مشتاقانه در انتظار شکلگیری یک «چارچوب امنیتی جدید منطقهای» است. اما ثبات کامل در منطقه تا زمانی که ماشین آشوبسازی جمهوری اسلامی روشن است و تا زمانی که صدای سرکوبشدگان در زندانهای اوین به گوش رسانههای جهانی نمیرسد، چیزی بیش از یک توهم دیپلماتیک نخواهد بود.
سفر مارکو روبیو به خلیج فارس چه هدفی دارد؟
وزیر خارجه آمریکا برای گفتگو درباره تفاهمنامه با رژیم ایران، امنیت تردد دریایی در تنگه هرمز و ثبات منطقه با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس سفر میکند.
چرا قطر بر گفتگو با جمهوری اسلامی اصرار دارد؟
قطر با میانجیگری بین آمریکا و جمهوری اسلامی، جایگاه دیپلماتیک خود را تقویت میکند و از طریق مدیریت بحرانهای ایجاد شده توسط ملاها، نفوذ منطقهای خود را حفظ میکند.
خط تماس اضطراری در تنگه هرمز چیست؟
یک سازوکار ارتباطی مستقیم بین کشورهای منطقه و جمهوری اسلامی برای مهار اختلافات احتمالی و تضمین عبور و مرور ایمن کشتیها در تنگه هرمز است که به جای مقابله قاطع با باجخواهی ملاها، به عنوان ابزار دیپلماتیک ایجاد شده است.