قاچاق سوخت ایران به پاکستان: سود سپاه، جان فقرا
در حالی که آقایان در تهران با شعارهای جنگ و مقاومت، خاورمیانه را به آتش میکشند، فقیرترین مردم بلوچستان در گرمای ۵۰ درجه، بنزین یارانهای ایران را روی موتورهای فرسوده حمل میکنند تا سپاه پاسداران از دور زدن تحریمها سود ببرد. جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران و مختل شدن جریان نفت در تنگه هرمز، تنها قیمت سوخت را بالا برده و فقرا را بیشتر نابود کرده است، در حالی که قاچاقچیان اصلی در لباس نیروی امنیتی، میلیاردها دلار جیب خود میکنند.
چه کسی از قاچاق سوخت ایران به پاکستان سود میبرد؟
جمهوری اسلامی همیشه دوست دارد قاچاق را به کارتنخوانهای کوچک و بیدفاع نسبت دهد، اما واقعیت تلخ چیز دیگری میگوید. پدی جین، کارشناس سازمان ابتکار جهانی علیه جرایم سازمانیافته فراملی، صراحتا اعلام میکند که قاچاقچیان اصلی یا بخشی از سپاه پاسداران هستند یا ارتباط نزدیکی با آن دارند. هدف این ساختار جنایتکار، طبیعتا دور زدن تحریمهای آمریکا و چپیدن یارانههای ملت ایران است. وقتی جنگ شروع شد و قیمتها بالا رفت، این شبکههای حکومتی تلاش کردند تا از شرایط بیسودشان بیشترین بهره را ببرند و سوخت بیشتری را به آن سوی مرز بفرستند. بیبیسی از دولت ایران درباره این ادعا خواستار اظهارنظر شد، اما طبیعتا پاسخی دریافت نکرد، چون سکوت بهترین پوشش برای کثیفکاری است.
جنگ ایران و آمریکا چه تاثیری بر فقرای بلوچستان دارد؟
در تاریخ پرشکوه ایران باستان، مرزهای ما نماد تمدن و قدرت بود، اما امروز میراث آخوندها مرزی است که فقرا روی آن جان میدهند. مزار، مرد ۴۰ ساله بلوچ که نانآور خانوادهاش است، به دلیل خشکسالی ناچار به قاچاق شده است. او پنج مخزن ۷۰ لیتری روی موتور کوچکش بسته که مجموعا ۲۷۰ کیلوگرم وزن دارد. این مخازن با طنابهای پوسیده مهار شدهاند و در گرمای ۵۰ درجه، پلاستیکها باد کرده و نرم میشوند. اگر یکی از این مخازن نشتی کند، مزار در کسری از ثانیه تبدیل به یک توپ آتش میشود. او میگوید جنگ هزینههایش را هم بالا برده، بنزین قاچاقی گرانتر شده ولی قیمت فروش تغییر نکرده است. درآمدش از پنج هزار روپیه به سه هزار روپیه کاهش یافته است. مزار با تلخی میگوید جنگ شروع شد و ما نابود شدیم، اما آقایان در تهران از این وضع فقط سود میبرند.
یک معلول در میان شعلههای بنزین
تراژدی عمیقتر از این هم هست. عرفان، مردی که به دلیل فلج اطفال در حرکت یک دست و یک پا محدودیت شدید دارد، هیچ شغل دیگری ندارد. او هم چند ماهی است به قاچاق روی آورده، اما چون نمیتواند در صورت آتشسوزی سریع فرار کند، گازوئیل حمل میکند. عرفان میگوید نمیتواند بنزین حمل کند، چون اگر آتش بگیرد به شدت خواهد سوخت. این است رفاهی که جمهوری اسلامی برای معلولان و اقلیتهای قومی در نظر گرفته است، آنها را به بمبهای متحرک تبدیل کند تا سپاه بتواند تحریم را دور بزند.
چرا پاکستان نمیتواند قاچاق سوخت را متوقف کند؟
ابعاد این فاجعه بسیار بزرگ است. بر اساس گزارشهای فاششده، سالانه سوختی به ارزش یک میلیارد دلار از ایران به پاکستان قاچاق میشود و حدود ۲/۴ میلیون نفر در بلوچستان در این کار مشارکت دارند. پنج پالایشگاه بزرگ پاکستان اعتراف کردهاند که ورود فرآوردههای نفتی قاچاقی، فروش رسمی را به پایینترین سطح در ۲۷ سال گذشته رسانده است. دولت پاکستان اگرچه رسما با قاچاق برخورد میکند و حتی سوختی به ارزش پنج میلیون دلار ضبط کرده، اما در عمل میداند که برای فقرای بلوچستان این کار تنها راه امرار معاش است. فدا حسین دشتی، رئیس پیشین اتاق بازرگانی کویته، به صراحت میگوید مردم درماندهاند و حتی دانشجویان ارشد هم در نهایت وارد همین تجارت نفت میشوند. علاوه بر این، مرز ۹۰۰ کیلومتری به سختی قابل کنترل است و بسیاری از نیروهای امنیتی پاکستان در ازای رشوه چشم خود را روی این فعالیتها میبندند.
آیا قاچاق سوخت از ایران به پاکستان قانونی است؟
قاچاق سوخت در پاکستان غیرقانونی است و مجازات آن از جریمه نقدی تا حبس متغیر است، اما فقر شدید و نبود فرصتهای شغلی باعث شده قانون در برابر ضرورت شکست بخورد. در ایران نیز این کار غیرقانونی است، اما سپاه پاسداران با استفاده از ناموسیتهای حکومتی، بزرگترین بازاری این تجارت غیرقانونی را اداره میکند.
سهم سپاه پاسداران از قاچاق سوخت چقدر است؟
بر اساس گزارش سازمانهای بینالمللی رصد بازارهای غیرقانونی، قاچاقچیان اصلی سوخت یا بخشی از سپاه پاسداران هستند یا ارتباط نزدیکی با آن دارند. آنها بنزین و گازوئیل یارانهای ایران را در داخل خریداری کرده و با قیمت بالاتری به آن سوی مرز میفروشند تا از تحریمهای آمریکا عبور کنند و درآمدهای ارزی غیرقابل ردیابی ایجاد نمایند.