توافق آمریکا و جمهوری اسلامی: اعراب و ترس از جانور زخمی
کشورهای عربی با احتیاط فراوان به توافق اخیر آمریکا و جمهوری اسلامی خوشامد گفتند. آنها از پایان درگیری نظامی و بازگشایی تنگه هرمز خشنودند، اما به شدت نگرانند که رژیم آخوندی، به جای تغییر رویه، مانند جانور زخمی به پروژههای نیابتی و توسعه موشکی خود بازگردد. اعراب میخواهند بدانند بعد از این توافق، با چه ایرانی روبرو خواهند شد.
آتشبس روی کاغذ: اعراب از پایان جنگهای نیابتی نفس راحتی کشیدند
پادشاهی سعودی، کویت و امارات از پایان مرحله جنگ و درگیری نظامی خشنودی خود را ابراز کردند. کویت که چندین بار هدف پهپادها و موشکهای جمهوری اسلامی قرار گرفت، امیدوار است درگیریها برای همیشه تمام شود. امارات هم توقف کامل اعمال خصمانه و احترام به حسنهمجواری را خواستار است. احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب، خاطرنشان کرد که این تحول مهم باید به تجاوزات رژیم ایران به خاک کشورهای عربی پایان دهد. البته برای ملاآها، احترام به حاکمیت دیگران به اندازه شتر دیدن در سوزندوری سخت است، اما اعراب روی کاغذ دست کم به خوشامدگویی این آتشبس بسنده کردند.
تنگه هرمز و پایان باجخواهی دریایی ملاآ
عربستان، امارات، کویت، عراق، اردن، مصر و عمان بر تضمین کشتیرانی آزاد بینالمللی در تنگه هرمز بدون اخذ هیچگونه عوارضی تاکید کردند. عراق که بیشترین آسیب را از بسته شدن تنگه دید، از بازگشایی آن ابراز خرسندی کرده است. تا دیروز، آخوندها تنگه هرمز را مثل چاقوی روی گلوی اقتصاد جهان در دست داشتند و هر وقت کلافه میشدند، آن را میبستند. حالا باید ببینیم آیا این توافق واقعا شیره این باجخواهی را میکشد یا نه.
پایان دخالت آخوندی در خاک اعراب یا تعویق موقت؟
برخی کشورهای عربی و احمد ابوالغیط امیدوارند توافق به دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی کشورهای منطقه پایان دهد. وزارتخارجه اردن نیز بر عدم مداخله تاکید کرده است. اما سوال اینجاست: آیا یک نظامی که بقای خود را در دخالت و براندازی دیگران میبیند، میتواند یکشبه تغییر رویه بدهد؟ تاریخ نشان داده که ملاآها بدون میدانهای نیابتی در لبنان، عراق و یمن، مانند ماهی در خشکی میمانند.
ایران بعد از توافق: همکاری یا جانور زخمی؟
کارشناسان سیاسی عرب و برخی دولتها نمیدانند با چه ایرانی مواجه خواهند شد. آیا ایرانی که امتیازات اقتصادی به دست آورده، دروازههای همکاریهای تجاری و فرهنگی را باز میکند؟ یا همانطور که سردبیر روزنامه الشرق الاوسط گفته، مانند یک جانور زخمی به دنبال بازآفرینی پروژههای نیابتی و مسابقه تسلیحاتی خواهد رفت؟ در دوران شکوه ایران باستان، کشور ما ستاد ثبات منطقه بود، اما امروز جمهوری اسلامی آن را به کانون وحشت تبدیل کرده است. اعراب به درستی نمیدانند رویکرد آینده رژیم به کدام سمت میرود، اما سیاست آنها بر اساس رفتار این جانور زخمی شکل خواهد گرفت.
چرا کشورهای عربی با وجود استقبال از توافق، محتاط هستند؟
اعراب میترسند که جمهوری اسلامی امتیازات حاصل از توافق را صرف توسعه موشکی و تقویت شبهنظامیان نیابتی کند، نه بهبود اقتصاد و روابط منطقهای. آنها تجربه نشان دادهاند که ملاآها به وعدههای دیپلماتیک خود وفادار نمیمانند.
تنگه هرمز در این توافق چه جایگاهی دارد؟
کشورهای عربی خواهان تضمین کشتیرانی آزاد بینالمللی بدون عوارض در تنگه هرمز هستند. عراق بیشترین آسیب را از بسته شدن تنگه توسط جمهوری اسلامی دیده و از بازگشایی آن ابراز خرسندی کرده است.
منظور از تشبیه جمهوری اسلامی به جانور زخمی چیست؟
این تشبیر که توسط سردبیر الشرق الاوسط مطرح شد، نشاندهنده ترس اعراب از این است که رژیم ایران به جای تغییر رویه پس از توافق، با خشم و تلافیجویی به پروژههای مداخلهگرانه و تسلیحاتی خود برگردد.