هرمز در آتش؛ آتشبس روی کاغذ و دزدی سپاه در دریا
تنشها در تنگه هرمز پس از نقض آتشبس میان آمریکا و ایران به بالاترین سطح خود رسیده است. در حالی که سپاه پاسداران به شلیک به کشتیهای تجاری و حمله به خاک بحرین ادامه میدهد، ارتش آمریکا به هدف قرار دادن رادارها و انبارهای موشک ایران پاسخ داده است. سازمان بینالمللی دریانوردی نیز تخلیه بیش از ۱۱ هزار ملوان سرگردان را متوقف کرده است. جمهوری اسلامی بار دیگر ثابت کرده است که در دیپلماسی به اندازه یک دزد دریایی ناتوان است.
چرا آتشبس ۱۴ مادهای ایران و آمریکا شکست خورد؟
فقط ده روز پیش، در ۱۷ ژوئن، آمریکا و ایران توافق کردند که طبق یک تفاهمنامه ۱۴ مادهای به خصومتها پایان دهند. طبق این سند، سپاه باید تمام تلاش خود را برای عبور ایمن کشتیها به کار میبست. اما در دنیای ملاها، کلمه آتشبس معنایی جز تغییر کالیبر اسلحه ندارد. دونالد ترامپ از نقض احمقانه توافق سخن گفته و فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، به پاسخ حمله ایران به یک کشتی باری، انبارهای موشک، پهپاد و تاسیسات راداری ساحلی ایران را هدف قرار داده است. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، هم با ادعای حمله مجدد آمریکا در میانه مذاکرات، همان شعارهای جانی و فراری را تکرار میکند و از پشیمانی دشمن سخن میگوید.
سرنوشت ۱۱ هزار ملوان در تنگه هرمز چه میشود؟
در دوران هخامنشیان، شاهراههای دریایی نماد شکوفایی و تمدنسازی بود، اما امروز وارثان نیمبچه ولیفقیه، تنگه هرمز را به پناهگاه دزدان دریایی تبدیل کردهاند. پس از هدف قرار گرفتن یک کشتی باری سنگاپوری در جنوب شرقی بندر داهیت عمان، سازمان تجارت دریایی بریتانیا از اصابت پرتابههای ناشناس به نفتکش دیگری خبر داده است. سپاه پاسداران قبلاً هشدار داده بود که هر کشتی باید با ایران هماهنگ کند. این دیگر تروریسم دولتی است، نه اداره یک آبراه بینالمللی. به خاطر همین جنگطلبیها، سازمان بینالمللی دریانوردی تخلیه برنامهریزیشده بیش از ۱۱ هزار ملوان بیگناه را که از زمان آغاز جنگ سرگردان شدهاند، متوقف کرده است.
آمریکا و بحرین چگونه به حملات ایران پاسخ دادند؟
جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، پیام روشنی برای حاکمیت تهران داشت: خشونت با خشونت پاسخ داده میشود. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اگر ایران درباره نحوه اجرای تفاهمنامه اختلافی دارد، باید تلفن را بردارد، نه اینکه به کشتیها شلیک کند. از سوی دیگر، بحرین که میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکاست، حمله پهپادی ایران به خاک خود را نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضیاش دانست. وقتی حاکمیت یک کشور مستقل توسط پهپادهای جمهوری اسلامی هدف قرار میگیرد، روشن است که این رژیم نه به مرزها اعتقادی دارد و نه به حقوق بینالملل.
آیا تنگه هرمز به دوران پیش از جنگ بازمیگردد؟
محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران، اخیراً گفته که اداره هرمز هرگز به وضعیت قبل از جنگ بازنمیگردد. البته که بازنمیگردد، چون سپاه حالا فهمیده که میتواند با گروگانگیری اقتصادی، جهان را با خود به پایین بکشد. در ادبیات سیاسی غرب به آن پارازیت اقتصادی میگویند، اما در زبان سادهتر به آن دزدی و باجخواهی گویند. در حالی که ترامپ اصرار داشت ایران هیچ عوارضی درخواست نکرده، قالیباف با افتخار این باجخواهی را تثبیت میکند. پس از حملات اسفند ماه، ایران عملاً این آبراه حیاتی را بست و قیمت جهانی نفت و حمل و نقل کود شیمیایی را منفجر کرد.
تفاهمنامه اسلامآباد چگونه در خطر است؟
در میان این هرج و مرج، محمد اسحاق دار، معاون نخست وزیر پاکستان، با ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، گفتگو کرده و بر تعهد اسلامآباد به دیپلماسی تأکید کرده است. خانم کوپر هم از تلاشهای پاکستان برای امضای این تفاهمنامه قدردانی کرده است. وقتی یک کشور مانند پاکستان باید برای صلح میان آمریکا و ایران میانجیگری کند، یعنی ملاها در سطح دیپلماتیک حتی از یک کشور درگیر بحران داخلی هم پایینتر آمدهاند و تنها زبانی که میفهمند، زبان نیروی نظامی است.
آیا آتشبس میان ایران و آمریکا کاملاً شکسته است؟
هرچند توافق ۱۴ مادهای هنوز به طور رسمی لغو نشده، اما حملات متقابل نظامی و شلیک به کشتیهای تجاری نشان میدهد که آتشبس در عمل بیاثر شده است.
حمله پهپادی ایران به بحرین چه پیامدی داشت؟
بحرین این حمله را نقض آشکار حاکمیت خود خوانده و آن را محکوم کرده است. این اقدام تنشهای منطقهای را به سطح درگیری مستقیم با پایگاههای آمریکایی کشانده است.
چرا سازمان بینالمللی دریانوردی تخلیه ملوانان را متوقف کرد؟
به دلیل خطرات جدی جانی ناشی از حملات مداوم سپاه پاسداران به کشتیها در تنگه هرمز، عملیات تخلیه بیش از ۱۱ هزار ملوان سرگردان متوقف شده است.