تهران، ۷ مهر ۱۴۰۵ - بیست و چهار ماه پس از طوفان‌الاقصی، پرده از رازهای تازه‌ای برداشته می‌شود که تصویر رسمی آن روز خونین را به چالش می‌کشد. اگر فکر می‌کردید همه چیز را درباره هفتم اکتبر می‌دانید، سخت در اشتباهید. تحقیقات تازه رسانه‌های اسرائیلی و بین‌المللی نشان می‌دهد که ارتش اسرائیل نه تنها در برابر حمله حماس غافلگیر شد، بلکه در آشوب جنگ، به دستورالعمل مرگباری متوسل شد که به قیمت جان شهروندان و سربازان خودی تمام شد.
دستورالعمل هانیبال؛ تیراندازی به سربازان خودی برای جلوگیری از اسارت
در آغاز، مقام‌های اسرائیلی شمار کشته‌شدگان را ۱۴۰۰ نفر اعلام کردند. اما پس از شناسایی اجساد، مشخص شد که برخی از کشته‌شدگان، مهاجمان فلسطینی بودند و رقم رسمی به حدود ۱۱۶۰ نفر کاهش یافت. تحقیقات روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» و رسانه‌های بین‌المللی فاش کرده است که ارتش اسرائیل در آن روز، «دستورالعمل هانیبال» را به کار بسته است؛ دستورالعملی که بر اساس آن، اگر نیروهای دشمن قصد ربودن سربازان اسرائیلی را داشته باشند، همه یگان‌ها باید با آتش سنگین، حتی به قیمت جان اسیر، از انتقال او جلوگیری کنند.
این دستورالعمل که نخستین بار در سال ۱۹۸۶ پس از ربوده شدن چند سرباز در لبنان طراحی شد، سال‌ها به‌طور رسمی انکار می‌شد تا اینکه در سال ۲۰۱۶ اعلام شد لغو شده است. اما به نظر می‌رسد در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، این دستورالعمل به‌طور کامل اجرا شد و حمله بالگردها و تانک‌های اسرائیلی به مهاجمان، به کشته شدن غیرنظامیان و سربازان خودی، به‌ویژه در «کیبوتص بئِری» انجامید.
افسانه سر بریدن ۴۰ نوزاد؛ دروغی که فروپاشید
در روزهای پس از حمله، داستان‌های وحشتناکی مانند سر بریدن ۴۰ نوزاد توسط مهاجمان منتشر شد. اما تحقیقات روزنامه‌نگاران مستقل هیچ مدرک معتبری برای این ادعاها پیدا نکردند. این در حالی است که گزارش‌های سازمان ملل و سازمان‌های غیردولتی، خشونت شدید و مستند حماس و دیگر گروه‌های فلسطینی علیه غیرنظامیان و کودکان را تأیید کرده‌اند. به عبارت دیگر، جنایت‌های واقعی به اندازه کافی وحشتناک بودند؛ نیازی به اغراق نبود.
هشدارهای بی‌پاسخ؛ از ابوظبی تا قاهره
شاید تلخ‌ترین بخش این ماجرا، هشدارهای مکرری باشد که به گوش نتانیاهو رسید و نادیده گرفته شد. تحقیقات «هاآرتص» نشان می‌دهد محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۳ در یک تماس تلفنی ۴۵ دقیقه‌ای به نتانیاهو درباره خطر عملیاتی بزرگ شبیه به «زلزله» هشدار داده بود. «وال استریت ژورنال» و «آتلانتیک» نیز فاش کرده‌اند که عباس کامل، رئیس اطلاعات مصر، چند روز پیش از حمله، شخصاً با دفتر نخست‌وزیر اسرائیل تماس گرفته و درباره احتمال چنین حمله‌ای هشدار داده بود. مقام‌های مصری از ژوئن تا اکتبر ۲۰۲۳ دستکم سه بار هشدار داده بودند که غزه مانند «بشکه باروت» آماده انفجار است.
حتی سرویس‌های امنیتی اسرائیل مانند «شین بت» و «آمان» نیز در سال ۲۰۲۳ با نامه‌های هشدارآمیز، نتانیاهو را از دامن زدن به اختلافات داخلی برحذر داشته بودند. گفته می‌شود این سرویس‌ها در اوایل ۲۰۲۲ اطلاعات دست اولی مانند نقشه حمله حماس با نام مستعار «دیوار اریحا» به دست آورده بودند، اما اجرای آن را برای حماس بسیار دشوار می‌دانستند.
نتانیاهو زیر تیغ انتقاد؛ کمیسیون تحقیق یا فرار از مسئولیت؟
این افشاگری‌ها طوفان سیاسی در اسرائیل به پا کرده است. اپوزیسیون، نتانیاهو را به «سهلانگاری تبهکارانه» متهم می‌کند و اکثریت مردم خواستار تشکیل «کمیسیون تحقیق مستقل» هستند. نتانیاهو که به شدت با این کمیسیون مخالف است، می‌گوید که تنها پس از پایان جنگ می‌تواند تشکیل شود. مخالفانش می‌گویند او با این ترفند می‌خواهد از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند.
دستگاه قضایی اسرائیل حتی تحقیقاتی را درباره نزدیکان نتانیاهو آغاز کرده است، زیرا گمان می‌رود آنان زمان تماس‌های تلفنی مهم با نخست‌وزیر را در آغاز حملات تغییر داده‌اند تا او متهم به تعلل در واکنش نشود.
آیا پایان کار نتانیاهو فرا رسیده است؟
نتانیاهو در سخنرانی‌هایش، هفتم اکتبر را یادآوری می‌کند تا خود را تنها رهبری معرفی کند که می‌تواند اسرائیل را به «پیروزی کامل» برساند. اما مخالفانش معتقدند او از ترس ملی برای رد انتقادها سوءاستفاده می‌کند. به گفته کارشناسان، شکافی عمیق در افکار عمومی اسرائیل ایجاد شده است. هرچند نتانیاهو پایگاه انتخاباتی وفاداری دارد، اما به نظر می‌رسد گروه‌های بزرگی از مردم، به‌ویژه در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، به دنبال پایان دادن به حکومت او هستند.
در تاریخ پرشکوه ایران، بارها دیده‌ایم که فرمانروایانی که صدای هشداردهندگان را نادیده می‌گیرند، سرنوشتی جز سقوط نداشته‌اند. به نظر می‌رسد نتانیاهو نیز در حال طی کردن همین مسیر است. تاریخ، قاضی بی‌رحمی است و دیر یا زود، حساب‌ها را تسویه می‌کند.
سوالات متداول درباره دستورالعمل هانیبال و هفتم اکتبر
دستورالعمل هانیبال چیست؟
دستورالعملی در ارتش اسرائیل که بر اساس آن، در صورت تلاش دشمن برای ربودن سربازان اسرائیلی، همه یگان‌ها باید با آتش سنگین از انتقال اسیر جلوگیری کنند، حتی به قیمت جان خود سرباز.
آیا ادعای سر بریدن ۴۰ نوزاد در هفتم اکتبر صحت داشت؟
خیر، تحقیقات روزنامه‌نگاران مستقل هیچ مدرک معتبری برای این ادعا پیدا نکردند، هرچند خشونت‌های شدید حماس علیه غیرنظامیان توسط سازمان ملل تأیید شده است.
چرا نتانیاهو با تشکیل کمیسیون تحقیق مستقل مخالفت می‌کند؟
مخالفان معتقدند او می‌خواهد از زیر بار مسئولیت خطاهای امنیتی دولتش شانه خالی کند و با به تأخیر انداختن تشکیل کمیسیون، از پاسخگویی فرار می‌کند.