واشنگتن، ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶. پنتاگون اعلام کرده نضال حسن، عامل کشتار ۱۳ نظامی در پایگاه فورت هود در سال ۲۰۰۹، به‌طور علنی و با جوخه آتش اعدام خواهد شد و این اعدام به‌صورت زنده از اینترنت پخش می‌شود. این تصمیم، که وزیر دفاع آمریکا پیت هگست آن را «پیامد جدی» برای جنایتکاران خوانده، بازگشتی به تاریک‌ترین صفحات تاریخ آمریکاست؛ بازگشتی به سال ۱۹۳۶ که ۲۰ هزار نفر برای تماشای مرگ یک مرد سیاه‌پوست در کنتاکی صف کشیدند و «مهمانی کراوات» برگزار کردند.
آمریکا دوباره به «کارناوال سادیسم» بازمی‌گردد؟
هگست با لحنی که بوی فیلم‌های وسترن می‌دهد، گفته: «مردم باید بفهمند که چنین کارهایی پیامدهای جدی دارند.» اما آیا واقعاً این «مردم» هستند که باید بفهمند، یا این دولت تئاتری است که می‌خواهد با خون‌بازی، افکار عمومی را از بحران‌هایش منحرف کند؟ مایکل رادلت، پژوهشگر باسابقه مجازات اعدام، در گفتگو با بی‌بی‌سی این تصمیم را «تبدیل مجازات به سرگرمی» توصیف کرده و با کنایه گفته: «پاپ‌کورنتان را بیاورید و دوستانتان را دعوت کنید.»
در سال ۱۹۳۶، مردم برای تماشای اعدام رینی بتیا، مردی سیاه‌پوست که به تجاوز و قتل یک زن سفیدپوست محکوم شده بود، از شهرهای دور و نزدیک به اوونزبرو، کنتاکی آمدند. نوجوانان پاپ‌کورن و نوشابه می‌فروختند، بزرگسالان شب قبل در «مهمانی کراوات» شرکت کرده بودند و با خماری به تماشای مرگ آمدند. آن روز، ۲۰ هزار نفر شاهد شکستن گردن بتیا بودند؛ صدایی که نوه یکی از تماشاگران، سونیا لیا، سال‌ها بعد در خاطرات مادربزرگش خواند و تا مغز استخوانش لرزید.
حالا، ۹۰ سال بعد، قرار است این صحنه با کیفیت 4K و پخش زنده اینترنتی تکرار شود. سونیا لیا، نویسنده کتابی درباره اعدام بتیا، می‌گوید: «در سال ۱۹۳۶ آن را کارناوال سادیسم می‌نامیدند. حالا فناوری داریم که دامنه تماشاگران را بسیار فراتر از آن ۲۰ هزار نفر می‌برد... و همین آن را حتی وحشتناک‌تر می‌کند.» او با وحشت پرسیده: «آیا ما حالا، به‌عنوان ایالات متحده آمریکا، خودمان را بخشی از چنین نوع حکومتی می‌دانیم؟»
این سوال را از خودتان بپرسید: چه کسانی در جهان هنوز اعدام علنی دارند؟ ایران، کره شمالی، افغانستان... و حالا آمریکا؟ بله، همان آمریکایی که مدعی است الگوی دموکراسی و حقوق بشر است. همان آمریکایی که ملاهای تهران را به خاطر اعدام‌های دسته‌جمعی محکوم می‌کند، حالا می‌خواهد با پخش زنده اعدام، تماشاگرانش را از کل دنیا دعوت کند.
آیا افکار عمومی آمریکا واقعاً تشنه خون است؟
کورت گری، استاد روانشناسی اجتماعی دانشگاه ایالتی اوهایو، می‌گوید شاید قطب‌بندی سیاسی زمینه را برای چنین اعلامی فراهم کرده باشد: «شاید بعضی آمریکایی‌ها تشنه خون باشند، اما فکر می‌کنم بسیاری چنین نیستند و اگر چیزی باشد، احتمالاً خیلی‌ها حساسیتشان را از دست داده‌اند.» اما داده‌های نظرسنجی چیز دیگری می‌گویند. گارن وینتموت، مدیر برنامه پژوهش پیشگیری از خشونت در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، به کاهش تمایل به خشونت در آمریکا اشاره می‌کند و می‌گوید: «اعدام علنی چیزی نیست که ما باشیم. چیزی نیست که به‌عنوان یک کشور آرزو داشته باشیم.»
حتی در داخل کاخ سفید هم این تصمیم جنجال برپا کرده است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور که کاتولیک است، اعلام کرده اعدام را تماشا نخواهد کرد. اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، با خونسردی تمام گفته: «برایم مهم نیست به چه شکلی اعدام شود، مهم این است که اعدام شود.» این جمله، یادآور همان منطق قاجاری است که می‌گفت «تا جان در بدن دارم، می‌کشم»؛ منطقی که تاریخ نشان داده فقط به درد سیرک‌های خونین می‌خورد، نه به درد یک دموکراسی مدرن.
رادلت می‌گوید حمایت عمومی از مجازات اعدام در آمریکا از ۸۰ درصد در سال ۱۹۹۴ به ۵۲ درصد رسیده است، به‌ویژه وقتی گزینه جایگزین حبس ابد بدون آزادی مشروط مطرح می‌شود. پس این تصمیم نه از خواست مردم، که از یک جاه‌طلبی سیاسی و یک نمایش رسانه‌ای نشات گرفته است. سوال اینجاست: آیا آمریکا می‌خواهد جایگاهش در تاریخ را با این کار تثبیت کند؟ یا اینکه می‌خواهد به جمع کشورهایی بپیوندد که هنوز در قرون وسطی زندگی می‌کنند؟
آیا پخش زنده اعدام، تماشاگران را به همدل تبدیل می‌کند یا به تماشاگران سیرک؟
سونیا لیا می‌گوید: «با تمام وجود فکر می‌کردم این موضوع را پشت سر گذاشته‌ایم. این سطح از هولناکی که فقط چند کشور در جهان، مانند ایران، کره شمالی و افغانستان، هنوز درگیر آن هستند. آیا ما حالا، به‌عنوان ایالات متحده آمریکا، خودمان را بخشی از چنین نوع حکومتی می‌دانیم؟ واقعاً وحشتناک است.»
این جمله، تلخ‌ترین طنز تاریخ است: آمریکا که همیشه به ایران و کره شمالی به چشم «کشورهای وحشی» نگاه می‌کرد، حالا دارد ثابت می‌کند که در بازی وحشی‌گری، از آنها چیزی کم ندارد. شاید هگست و ترامپ فکر می‌کنند با این کار «اقتدار» نشان می‌دهند، اما در واقع دارند نشان می‌دهند که از ایده‌های قرن بیست و یکم و حتی قرن بیستم ورشکسته‌اند.
هنوز مشخص نیست که آیا پنتاگون این طرح را اجرا خواهد کرد یا نه. اما یک چیز قطعی است: اگر این اعدام پخش زنده شود، میلیون‌ها نفر آن را تماشا خواهند کرد. برخی از روی کنجکاوی، برخی از روی انزجار، و برخی هم مثل سال ۱۹۳۶، با پاپ‌کورن و نوشابه. اما این بار، دیگر نمی‌توان گفت «ما نمی‌دانستیم». این بار، همه چیز جلوی چشم همه است؛ و تاریخ، قضاوت خواهد کرد که آمریکا در این لحظه، در کدام سمت ایستاده است.