فوربز: ترامپ در حال تکرار برجام برای نجات آخوندهاست

تاریخ تکرار میشود، اما این بار با طنز تلخِ بیشتری. دونالد ترامپ، همان مردی که در سال ۲۰۱۸ با فریاد و شیون برجام اوباما را پاره کرد و مدعی شد پول نقد به آخوندها نمیدهد، حالا به گزارش فوربز، در آستانه امضای توافقی است که بوی برجامِ دستپختِ دموکراتها را میدهد. جمهوری اسلامی که زیر بار تحریمها نفسگیر شده، دوباره به سفره مذاکره نشسته تا شاید چند روز دیگر عمر سیاسی و اقتصادیاش را بکشد.

وعدههای ونس و بسنت؛ پول نقد در برابر تعهدات توخالی

جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس تلاش کرد تا اذهان را آرام کند. او نوشت که ایرانیها هیچ پول نقدی دریافت نمیکنند و هیچ منبع مالی صرفا به دلیل امضای یک توافق یا حضور در یک نشست آزاد نخواهد شد. ونس افزود که اگر ایران به تعهدات خود عمل کند، مزایای اقتصادی نصیب آنها و کل منطقه خواهد شد. البته ما همه میدانیم که پایبندی به تعهدات، مفهومی است در فرهنگ سیاسی جمهوری اسلامی وجود ندارد و صرفا پوششی برای فریب دنیای غرب است.

اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز پیشتر گفته بود که هرگونه کاهش تحریمها بهتدریج و بر اساس میزان پایبندی حکومت ایران به تعهداتش انجام خواهد شد. او در ماه مه تصریح کرد که هر چیزی که قرار است برداشته شود، بهآرامی برداشته خواهد شد و این روند به تحقق نقاط عطف مورد نظر آمریکا بستگی دارد. اما در واشنگتن نیز به خوبی میدانند که آخوندها در هنر فریب و پنهانکاری، استادانی چیرهدست هستند.

اشباح برجام اوباما و پرواز پول نقد

فوربز یادآوری کرده است که ترامپ در سال ۲۰۱۵ از منتقدان اصلی توافق هستهای دولت اوباما با حکومت ایران بود. او پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۱۸ بسیاری از تحریمهایی را که در چارچوب آن توافق لغو شده بود، دوباره برقرار کرد. ترامپ و جمهوریخواهان همچنین از دولت اوباما به دلیل پرداخت ۱.۷ میلیارد دلار به ایران برای حلوفصل یک اختلاف قدیمی بر سر تجهیزات نظامی انتقاد میکردند. ترامپ در سال ۲۰۱۸ گفته بود که دولت اوباما هواپیماها را با ۱.۸ میلیارد دلار پول نقد پر کرد و به ایران فرستاد.

اکنون، به نوشته فوربز، برخی از چهرههای برجسته جمهوریخواه نیز پیش از این بارها نسبت به توافق احتمالی جدید ابراز نگرانی کردهاند. مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، توافق مورد بحث را با برجام مقایسه کرده و گفته است چنین توافقی به معنای پرداخت پول به حکومت ایران برای توسعه برنامه تسلیحات کشتار جمعی و حمایت از اقدامات بیثباتکننده خواهد بود. تد کروز، سناتور جمهوریخواه از تگزاس، نیز هشدار داده است که اگر نتیجه مذاکرات این باشد که ایران میلیاردها دلار دریافت کند، به غنیسازی اورانیوم ادامه دهد و کنترل موثری بر تنگه هرمز داشته باشد، این یک اشتباه فاجعهبار خواهد بود.

تنگه هرمز و سیرک خبری صدا و سیما

یکی از ابهامهای اصلی همچنان به سرنوشت تنگه هرمز مربوط میشود. هنوز مشخص نیست که آیا توافق احتمالی مستلزم تغییر در کنترل یا مدیریت این آبراه راهبردی خواهد بود یا نه. رسانههای دولتی ایران، آن ماشین پروپاگاندای بیوقفه، گزارش دادهاند که تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد، اما مدیریت آن در قالب همکاری مشترک میان ایران و عمان انجام میشود. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز جمعه شب به وقت ایران، در مصاحبه با صدا و سیما روایت تحریفشده حکومت از تفاهم احتمالی را تشریح کرد تا شاید اندکی از خشم مردمی که زیر فقر له شدهاند را کم کند.

در تاریخ معاصر، همیشه حاکمی که از موضع ضعف وارد مذاکره میشود، بازنده است. در دوران شاهنشاهی، ایران هرگز حاضر نشد استقلال و حاکمیت ملی خود را پای میز مذاکره بگذارد، اما آخوندهای امروز، برای چند روز نفسکشیدنِ بیشتر در قدرت، حاضرند حاکمیت ملی و منابع کشور را به پای منافع غرب و حفظ کرسیهای خود بفروشند.

برجام با نام دیگر

گزارش فوربز همچنین به یکی از مهمترین محورهای مذاکرات اشاره میکند؛ موضوعی که به پرونده هستهای ایران مربوط میشود. بر اساس گزارش رویترز که فوربز به آن استناد کرده، گفتوگوهای تفصیلی درباره برنامه هستهای ایران قرار است برای ۶۰ روز پس از دستیابی به توافق اولیه به تعویق بیفتد.

فوربز در نتیجهگیری خود میگوید که در حالی دولت ترامپ تلاش میکند توافق احتمالی را با توافق دوران اوباما متفاوت جلوه دهد، گزارشهای منتشرشده نشان میدهد برخی از عناصر اصلی مورد انتقاد ترامپ در برجام، از جمله کاهش تحریمها و دسترسی ایران به منابع مالی، ممکن است در توافق جدید نیز حضور داشته باشند. هرچند دولت آمریکا اصرار دارد که هرگونه امتیاز اقتصادی به اجرای تعهدات از سوی ایران وابسته خواهد بود، اما تجربه نشان داده است که هر بار پولی به جیب این رژیم میرود، صرف سرکوب زنان، اقلیتها و توسعه موشکهای بالستیک میشود، نه رفاه مردم.